Page 138 - Demo
P. 138


                                    136Arti kinez Ndryshe nga ai per%u00ebndimor, arti kinez, nuk iu n%u00ebnshtrua ndryshimeve t%u00eb vazhdueshme stilistike. Mund t%u00eb themi q%u00eb arti kinez karakterizohet, ndryshe nga shum%u00eb kultura t%u00eb tjera si nj%u00eb art i vazhdim%u00ebsis%u00eb. Arkitektura kineze do t%u00eb hidhte bazat e saj madh%u00ebshtore vet%u00ebm me krijimin e perandorive t%u00eb para. K%u00ebrkesa p%u00ebr nd%u00ebrtesa t%u00eb nivelit perandorak, shtyn%u00eb arkitekt%u00ebt t%u00eb nd%u00ebrtojn%u00eb pallate legjendare si Afang, i cili u kthye n%u00eb nj%u00eb mit p%u00ebr arkitektur%u00ebn kineze. Gjat%u00eb dinastis%u00eb Han, pallatet dallohen p%u00ebr nd%u00ebrtesat shum%u00ebkat%u00ebshe, t%u00eb ngjashme me kullat, por gjithnj%u00eb e m%u00eb t%u00eb lehta. Ky stil u zhvillua me tej sidomos n%u00eb pallatin Ueiyang, p%u00ebr t%u00eb arritur kulmin n%u00eb dinastin%u00eb Ming me Pallatin e Ndaluar. Piktura kineze u pa e zhvilluar paralelisht me artet e tjera p%u00ebrgjat%u00eb t%u00eb gjitha dinastive, por kulmin e saj ajo e arriti n%u00eb dinastin%u00eb Song. Peizazhet e k%u00ebsaj periudhe arrijn%u00eb nj%u00eb shprehje t%u00eb rafinuar t%u00eb emocionit artistik. Vazot e porcelanit edhe sot p%u00ebrb%u00ebjn%u00eb nj%u00eb nga prodhimet m%u00eb origjinale t%u00eb artit tradicional kinez. T%u00eb par%u00ebt q%u00eb soll%u00ebn n%u00eb Evrop%u00eb vazo porcelani nga Kina, n%u00eb num%u00ebr t%u00eb konsideruesh%u00ebm ishin portugez%u00ebt e spanjoll%u00ebt. Vet%u00eb mbreti i Spanj%u00ebs Filipi II, kishte nj%u00eb koleksion vazosh porcelani prej 3000 llojesh.Arti japonez mes stileve e tradit%u00ebs Me p%u00ebrhapjen e budizmit rreth shekullit VI e.r. Japonia theu izolimin e saj shekullor, duke marr%u00eb modele artistike t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme nga Kina. N%u00eb krahasim me prirjen dekorative t%u00eb artit kinez n%u00eb Japoni arti merr karakter m%u00eb t%u00eb qart%u00eb dhe format shfaqen m%u00eb t%u00eb thjeshta. Ndryshe nga shintoizmi (besim vendas), budizmi favorizonte shprehjen figurative. Me kalimin e shekujve arti tradicional japonez kaloi n%u00eb stile e periudha t%u00eb ndryshme. Prej vitit 538 nisi periudha Asuka, p%u00ebr t%u2019u ndjekur nga ajo Nara, Heian, Kamakura, Muromaki, e Azuki-Momojama, por lul%u00ebzimi m%u00eb i madh i artit japonez i p%u00ebrket periudh%u00ebs Edo (shek. XVII-XIX). Gjat%u00eb k%u00ebtyre periudhave u zhvillua arkitektura, skulptura e piktura (e cila propozohej si ilustrim i poezive), n%u00ebp%u00ebr muret e k%u00ebshtjellave ose n%u00eb librat e par%u00eb t%u00eb ilustruar, t%u00eb cil%u00ebt gjithnj%u00eb ishin n%u00eb form%u00eb ruli. Mes tyre dallohet themelues i shkoll%u00ebs Kano, Eitoku Kano, (1543 -1590), ishte nj%u00eb nga piktor%u00ebt m%u00eb t%u00eb p%u00ebrmendur t%u00eb koh%u00ebs s%u00eb vet. Ai themeloi t%u00eb ashtuquajturin stil monumental, (taiga) q%u00eb karakterizohej nga Fig. 5. Pallati Veijang n%u00eb qytetin Han %u00c7ang Fig. 6. Statuja gjigante e Bud%u00ebs n%u00eb Leshan, Dinastia Tang, viti 803Fig. 7. Ushtria e ushtar%u00ebve t%u00eb terrakot%u00ebs, Dinastia Qin, 210 p.e.r.Fig. 8. Piktur%u00eb nga dinastia Song Fig. 9. Vazo perandorake e dinastis%u00eb Ming, viti 1426-1435Fig. 10. Statuj%u00eb e stilit jamon 
                                
   132   133   134   135   136   137   138   139   140   141   142